درياچه خزر واقع در شمال ايران بصورت مشترك بين 5 كشور
ساحلي ايران، آذربايجان، روسيه، قزاقستان و تركمنستان ميباشد. مساحت اين درياچه
با توجه به نوسانات آب و بر حسب ارتفاع آب بصورت تخميني حدود 385.000 كيلومتر مربع
محاسبه شده است. درياچه خزر به سه ناحيه خزر شمالي، مياني و خزر جنوبي تقسيم
ميشود كه عميقترين قسمت آن نيز در خزر جنوبي در منطقه شمال شرقي آستارا با عمقي
برابر 1025 متر از سطح دريا ميباشد. درياي خزر بدليل شرايط جوي و وجود جريانهاي
ناپايدار مديترانهاي بيش از نيمي از سال را ناآرام بوده و ركورد بالاترين ارتفاع
جوي در طوفانهاي بوقوع پيوسته حدود 14 متر تخمين زده شده است. همچنين بدليل آب و
هواي معتدل در جنوب خزر جمعيت زيادي در اين منطقه سكني گزيدهاند. 
درياي خزر پس از بوجود آمدن اولين چين خوردگيها با جدا
شدن از درياهاي سياه و آرال حدود 6 ميليون سال پيش شكل گرفت و منشاء تشكيل حوضه
رسوبي در عمق متوسط آن يا بعبارتي سنگ مخزن چلكن به سن حدود 5 ميليون سال
عبارت است از مواد رسوبي رود ولگا، رود آمو دريا و رودهاي اترك و امبا و سفيد رود
و در قسمت عميق دريا رسوبات مارين از دوره دوم زمينشناسي وجود دارد كه بيشترين
ذخاير نفت را شامل ميباشد.
اهم محدوديتها و مشكلات جغرافيايي و سياسي درياي خزر عبارتند از:
1- بسته بودن درياي خزر
الف- تنها راه ورودي به درياي خزر كانال ولگا ميباشد
ب- كم بودن عرض و عمق كانال و ايجاد محدوديت در ابعاد شناورها براي
عبور
ج- يخبندان كانال به مدت 6 ماه از سال
د- وجود بروكراسي و مشكلات سياسي اخذ مجوز عبور از كانال
2- نامشخص بودن رژيم حقوقي درياي خزر
3- وجود ساختارهاي شناسايي شده در قسمت عميق دريا
4- عدم وجود زير ساختهاي مورد نياز شامل:
الف- محدوديت كارگاههاي ساخت كشتي و سازههاي دريايي درون مرزي
ب- كم بودن عمق آب در اسكلههاي موجود كشور
ج- محدود بودن امكانات جهت تعميرات و نگهداري شناورها از جمله
حوضچه خشك
د- عدم وجود ناوگان دريايي و امكانات سختافزاري جهت اكتشاف در
آبهاي عميق خزر
5- عميق بودن درياي خزر و مشكلات حفاري در آب عميق
6- سرمايهگذاري حدود 3 تا 7 دلار به ازاي هر بشكه در درياي خزر و حدود 1 تا 2
دلار در خليج فارس
7- سرمايهگذاري اجتنابناپذير در درياي خزر